Tacierzyńskie kto płaci i na jakich zasadach

Krótko: za Tacierzyńskie płaci system ubezpieczeń społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a wypłaca je pracodawca jako płatnik zasiłków albo bezpośrednio ZUS, w zależności od statusu ubezpieczonego i roli płatnika kto płaci. Ojciec ma prawo do 2 tygodni urlopu ojcowskiego z zasiłkiem macierzyńskim w wysokości 100% podstawy oraz do indywidualnych 9 tygodni urlopu rodzicielskiego z zasiłkiem 70% podstawy na jakich zasadach.

Czym jest „tacierzyńskie” i co faktycznie obejmuje?

„Tacierzyńskie” nie jest formalną nazwą jednego świadczenia. W praktyce obejmuje urlop ojcowski oraz urlop rodzicielski wykorzystywany przez ojca, a także należny za te okresy zasiłek macierzyński wypłacany z ubezpieczenia społecznego.

Uprawnienie do urlopu ojcowskiego jest indywidualne i niezbywalne, niezależne od tego, czy matka dziecka pracuje oraz czy rodzice są małżeństwem. Urlop rodzicielski jest wspólnym uprawnieniem rodziców, lecz każdy z nich ma własne, nieprzenoszalne 9 tygodni, których nie można przekazać drugiemu rodzicowi.

Kto płaci za tacierzyńskie?

Świadczenia pieniężne za urlop ojcowski i rodzicielski pochodzą z systemu ubezpieczeń społecznych, finansowanego z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a nie z dodatkowych środków pracodawcy.

• Pracodawca wypłaca zasiłek w imieniu ZUS, jeżeli jest płatnikiem zasiłków dla swoich ubezpieczonych.
• ZUS wypłaca świadczenie bezpośrednio, gdy pracodawca nie jest płatnikiem zasiłków lub gdy świadczeniobiorca prowadzi działalność gospodarczą.

Rozróżnienie dotyczy wyłącznie technicznego kanału wypłaty. Ekonomicznie środki pochodzą z FUS, a uprawnienie wynika z ubezpieczenia chorobowego.

Na jakich zasadach przysługuje urlop ojcowski?

Urlop ojcowski przysługuje pracownikowi ojcu dziecka jako prawo osobiste, niezależne od statusu zawodowego matki i stanu cywilnego rodziców.

Wymiar urlopu ojcowskiego to 2 tygodnie, z możliwością wykorzystania jednorazowo albo w dwóch częściach po tygodniu.

Z urlopu należy skorzystać co do zasady do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. W razie adopcji termin wiąże się z przyjęciem dziecka na wychowanie i nie może wykraczać poza ustawowe granice.

Wniosek składa się pracodawcy co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu, w formie papierowej lub elektronicznej, a pracodawca jest obowiązany go udzielić przy zachowaniu wymogów ustawowych.

Ile wynosi zasiłek za urlop ojcowski i rodzicielski?

Za okres urlopu ojcowskiego wypłacany jest zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Za nieprzenoszalne 9 tygodni urlopu rodzicielskiego przypisane ojcu przysługuje zasiłek 70% podstawy wymiaru.

Pozostała część urlopu rodzicielskiego jest uprawnieniem wspólnym i może być dzielona między rodzicami, a sposób i łączna wysokość zasiłku zależą od wybranego wariantu oraz złożonych wniosków w przewidzianych terminach.

Czym różni się urlop ojcowski od rodzicielskiego?

Urlop ojcowski to odrębne uprawnienie wyłącznie dla ojca, trwające maksymalnie 2 tygodnie, bez wpływu na wymiar urlopu rodzicielskiego.

Urlop rodzicielski jest uprawnieniem wspólnym, w ramach którego każdemu z rodziców przysługuje indywidualne 9 tygodni nieprzenoszalnej części. Niewykorzystane 9 tygodni przysługujące ojcu co do zasady przepada i nie może zostać przekazane matce.

Aktualny łączny wymiar urlopu rodzicielskiego wynosi 41 tygodni przy urodzeniu lub przyjęciu na wychowanie jednego dziecka oraz 43 tygodnie w razie jednoczesnego urodzenia lub przyjęcia co najmniej dwojga dzieci.

Jak złożyć wniosek i jakie dokumenty są potrzebne?

Wniosek o urlop ojcowski składa się do pracodawcy co najmniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu, zachowując formę papierową lub elektroniczną zgodnie z przepisami.

Do celów wypłaty zasiłku płatnik weryfikuje podleganie ubezpieczeniu chorobowemu, rodzaj uprawnienia, okres korzystania oraz dokumenty potwierdzające urodzenie albo przyjęcie dziecka na wychowanie, a także wylicza podstawę wymiaru zasiłku według zasad ustawowych.

Kiedy i w jakich terminach ojciec może skorzystać z uprawnień?

Urlop ojcowski należy wykorzystać do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia, a przy adopcji stosuje się terminy powiązane z przyjęciem dziecka, mieszczące się w granicach określonych ustawowo.

Urlop rodzicielski planuje się w ramach łącznego wymiaru przewidzianego w przepisach, z uwzględnieniem indywidualnych 9 tygodni ojca, których nie można przenieść na drugiego rodzica.

Jak wygląda sytuacja ojca prowadzącego działalność gospodarczą?

Osoba prowadząca działalność nie korzysta z urlopu w rozumieniu prawa pracy, lecz może otrzymać zasiłek macierzyński za okres odpowiednika uprawnienia, jeśli podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i spełnia warunki ustawowe.

W takim przypadku świadczenie wypłaca bezpośrednio ZUS, ponieważ nie występuje pracodawca jako płatnik zasiłków.

Podstawa wymiaru zasiłku: co oznacza 100% i 70%?

100% podstawy lub 70% podstawy nie oznacza automatycznie 100% ani 70% ostatniego wynagrodzenia brutto. Kwoty te liczy się od ustawowo ustalonej podstawy wymiaru, którą w przypadku pracownika stanowi co do zasady przeciętne miesięczne wynagrodzenie z odpowiedniego okresu poprzedzającego nabycie prawa do zasiłku, z zastosowaniem reguł dotyczących składek i ograniczeń.

Płatnik zasiłku ustala prawo do świadczenia oraz jego wysokość po weryfikacji tytułu ubezpieczenia i dokumentów, a następnie realizuje wypłatę zgodnie ze swoją właściwością jako płatnik albo przekazuje sprawę do ZUS.

Najważniejsze warunki formalne i praktyczne wskazówki

Do skorzystania z uprawnienia konieczny jest status pracownika w przypadku urlopu ojcowskiego albo podleganie ubezpieczeniu chorobowemu w zakresie wymaganym do uzyskania zasiłku w innych tytułach, w tym przy działalności gospodarczej.

Urlop ojcowski nie jest częścią urlopu rodzicielskiego i nie pomniejsza jego wymiaru. Te dwa uprawnienia działają równolegle i na odmiennych zasadach, w tym w zakresie finansowania i terminów.

Wniosek o urlop ojcowski składa się z wyprzedzeniem minimum 7 dni, a jego brak lub niedochowanie terminów może wpływać na możliwość skorzystania z uprawnienia zgodnie z planem.

Wypłata świadczeń następuje z FUS, technicznie przez pracodawcę jako płatnika zasiłków albo bezpośrednio przez ZUS, co nie zmienia źródła finansowania ani nabytych praw.

Podsumowanie

Tacierzyńskie to w praktyce połączenie uprawnień do urlopu ojcowskiego i części urlopu rodzicielskiego wykorzystywanej przez ojca, z odpowiednim zasiłkiem macierzyńskim finansowanym z FUS. Wypłatę realizuje pracodawca jako płatnik zasiłków albo ZUS, przy czym w działalności gospodarczej wypłaca zawsze ZUS. Kluczowe parametry to 2 tygodnie urlopu ojcowskiego z 100% podstawy, 9 tygodni nieprzenoszalnej części urlopu rodzicielskiego z 70% podstawy oraz łączny wymiar urlopu rodzicielskiego 41 lub 43 tygodnie w zależności od liczby dzieci.